Elsweide, de ambitieuze club uit de Arnhemse wijk Presikhaaf en uitkomend in de derde klasse K, werd de afgelopen periode geconfronteerd met het feit dat een aantal van hun duels werd gestaakt. Zo werden afgelopen oktober en november de duels tegen respectievelijk VDZ en Eldenia voortijdig beëindigd. Dankbare voeding voor het onderbuikgevoel van een deel van de Arnhemse voetbalwereld: “Zie je wel, die Turken weer!”
Elsweide is inderdaad een vereniging met een nadrukkelijke Turkse cultuur: de onderlinge banden zijn warm en hecht, iedereen lijkt elkaar te kennen én de bekende Turkse gastvrijheid maakt Elsweide tot een prettige vereniging. Maar waar komt dan dat dubieuze imago van ‘probleemmakers’ én de niet te ontkennen stakingen van een aantal van hun wedstrijden vandaan? Voorzitter Hakan Köprülü heeft daar zeker een mening over en licht deze graag toe. Een gesprek over vooroordelen en Turkse Gastvrijheid versus Nederlandse Nuchterheid.
De Feiten
Met Köprülü kijken we allereerst terug naar de feiten rond de meest recente incidenten. In de wedstrijd van 12 oktober tussen VDZ en Elsweide wordt op slag van rust bij de stand 0-1 Elsweide-speler Alper Demiray genadeloos onderuit geschoffeld door VDZ-er Stef te Veluwe. Ook VDZ-trainer Kars Deutekom kwalificeerde de overtreding van zijn speler na afloop als ‘rode kaart-waardig’. De vanaf de start al zeer gespannen arbiter-van-dienst Bobi Dordievski trok echter geel. Vanaf dat moment lopen niet alleen de meningen, maar ook de emoties volledig uit de hand. Vanaf de zijlijn wordt het onbegrip over ‘slechts geel’ breed geventileerd.
Scheidsrechter Dordievski voelt zich naar eigen zeggen dusdanig geïntimideerd, dat hij tot ieders verbazing aangeeft de wedstrijd onmiddellijk te staken en hij verlaat als eerste het veld, bij het hekje nog hoffelijk uitgeleide gedaan door ArnhemSports.nl-hoofdredacteur Han Dreuning. Bij zijn kleedkamer aangekomen zou Dordievski door een toeschouwer opnieuw dusdanig geïntimideerd zijn, dat hij zich in zijn kleedkamer opsloot en van daaruit de politie belde om hem te ontzetten. Wie die toeschouwer was, wist Dordievski niet, maar dat hij van Elsweide was, leek hem wel duidelijk.
Nog geen drie weken later is het opnieuw raak. Op 9 november ontvangt Eldenia tegenstander Elsweide. Een echte derby, waarin Eldenia het uitstekend doet en de wedstrijd met 3-1 overtuigend lijkt af te ronden. Maar in de slotminuten van de tweede helft slaat de vlam in de pan. Een speler van Elsweide blijft na een duel met een hoofdwond op de grond liggen, waarna er een groep toeschouwers het veld opstormt en er stevige klappen vallen. Wie door wie waarom geslagen werd was zeer moeilijk te zien, maar de uitspraak van Eldenia-bestuurslid Wim Hendriks direct na de wedstrijd was wellicht tekenend: “Het waren in ieder geval geen leden van Eldenia.”
Toegetakeld
Hakan Köprülü, die vrijwel iedere wedstrijd in of bij de dug-out van zijn ploeg te vinden is, reageert als eerste op het incident bij Eldenia. Köprülü: “Ik ken alle verhalen er omheen. Waarom dit gebeurd zou zijn, dat het te maken zou hebben met een persoonlijke vete tussen één van onze spelers en een toeschouwer. Ik moet lachen om dat soort verhalen. Ik was erbij en kan waarneming en waarheid dus goed uit elkaar houden. In de laatste minuten komt onze speler met een hoofdwond op het veld te liggen.”
“Scheidsrechter fluit niet af, ondanks dat wij ‘Hoofd! Hoofd!’ riepen en Eldenia speelt de bal niet over de zijlijn. Uiteindelijk schiet één van onze jongens de bal uit en vraagt aan een tegenstander waarom zij dat niet gedaan hebben. Er ontstaat een woordenwisseling, er wordt wat geduwd en getrokken en op dat moment komen er toeschouwers het veld op rennen. Eldenia toeschouwers.”
“Die zien dat één van hun vriendjes geduwd wordt. Zij stortten zich op onze spelers en specifiek één speler wordt gepakt. Een speler waar zij notabene vóór de wedstrijd nog mee stonden te dollen! Ik probeerde de kluwen uit elkaar te halen, maar dat was bijna niet te doen. Onze speler werd zó toegetakeld, dat ik bang was dat hij het niet zou halen, zo erg was hij er aan toe. Ik heb er twee dagen niet van kunnen slapen. Uiteindelijk heeft één van onze jongens die toeschouwer van hem af kunnen rukken en ik heb direct de politie en ambulance gebeld.”
“Maar het ergste vond ik dat een deel van het Eldenia-bestuur langs de kant stond en niets deed,” vervolgt Köprülü. “Ik was kwaad en vroeg ze wat er nog meer moest gebeuren om hen in beweging te krijgen? Zij zouden beter moeten weten en hebben helemaal niets gedaan voor onze veiligheid en die van anderen. Hun antwoord? Ze haalden hun schouders op. De nieuwe voorzitter van Eldenia belde mij de volgende dag en toen heb ik hem nogmaals gevraagd waarom zij niets gedaan hadden. Ze waren in shock, was het antwoord. Dat er een paar in shock waren, dat zou ik kunnen begrijpen, maar dat iedereen in shock zou zijn geweest, dat gaat mij een beetje te ver.”
Uitspelen
“Tegen VDZ was een heel ander verhaal. Ik weet niet wat die scheidsrechter dreef. In het veld was er eigenlijk niets aan de hand, maar hij liep rond of het ieder moment zou kunnen ontploffen. Maar weer direct de verhalen dat onze toeschouwers hem van alles toe riepen na het achterwege blijven van de rode kaart. Natuurlijk, die zullen er best geweest zijn, maar daar moet je als scheidsechter in mijn ogen dan beter mee omgaan.”
“Met mijn hand op mijn hart durf ik te zeggen dat er van ons uit niets gebeurd is. De KNVB constateerde na onderzoek hetzelfde: er is niets geroepen, er is niemand bedreigd. Terwijl de scheidsrechter dus in eerste instantie zegt dat hij eerst op het veld en daarna bij de kleedkamer bedreigd is! Maar iedereen kijkt wel boos naar ons, dat is het vervelende.”
“Zo jammer, beide ploegen waren zo lekker bezig. Nu moeten we op 11 december het restant spelen en dan moet je maar zien of je er nog een beetje inkomt. Of dat een beladen wedstrijd wordt? Nee, waarom? Beide teams hadden eigenlijk niets te maken met dit incident, dat is nog het mooiste!”
Verbinding
Twee incidenten, over Eldenia – Elsweide moet de KNVB zich nog uitspreken. Elsweide was er bij betrokken, maar hun rol lijkt bij een nadere analyse toch iets anders te liggen dan het sentiment dat bij een aantal is blijven hangen doet geloven: ‘Natuurlijk, die Turken weer.’ Voorzitter Köprülü zucht diep nadat hij met deze constatering geconfronteerd wordt.
Op de vraag waar dat dan vandaan komt, zucht Köprülü nog eens. Köprülü: “We hebben een vereniging met Turkse roots, dat valt niet te ontkennen. Ik ben daar ook zeer trots op, onder andere op het feit dat onze kinderen niet alleen binnen hun eigen cultuur sporten, maar ook in contact komen met de Nederlandse cultuur. Want dát is wat sport doet en kan: mensen met elkaar verbinden. Daar staan wij als club ook voor: leer elkaar kennen en respecteren, zie elkaar als mens.”
Hij vervolgt: “Maar helaas is het zo dat we er maar niet uit krijgen dat sommige clubs met een duidelijk vooroordeel naar ons toekomen. ‘We gaan weer naar die herrieschoppers toe’ hoor je dan. En dat is jammer genoeg al tijden zo. Ik ben 46 jaar, op Presikhaaf geboren en vanaf het moment dat ik voetbal, hoor ik dat al. Ik had het er laatst met de KNVB over en zij herkenden dat wel.”
“En begrijp mij goed hè, er zijn veel meer clubs die niet die vooroordelen hebben, met wie we een fantastische band hebben. Maar het blijft een hardnekkig verschijnsel, zelfs bij onze jeugd en vrouwenteams. Vorige week nog. Krijgen de vrouwen in het veld te maken met opmerkingen als ‘kut Turken’, ‘kut volk’. En dat doet mij pijn. Wat heb ik jou aangedaan?”
“Of je dat er ooit uitkrijgt? Het is naar mijn mening een maatschappelijk probleem. Als onze maatschappij niet verandert, zul je dit blijven houden. Ik fluit zelf ook veel wedstrijden en dan hoor je het nog beter. Maar wat je nooit hoort, is dat men vervolgens ‘sorry’ zegt. Waarom?”
“Wij doen er als club alles aan om onze leden te leren om met respect met elkaar en de ander om te gaan. En om, zeker bij de jeugd, kinderen met elkaar in contact te laten komen. Volgend jaar april organiseren we weer een grote Kinderdag, óók voor kinderen uit de buurt. Verbinden, dat is waar het om gaat en daar zullen we ons altijd voor blijven inzetten. We moeten elkaar leren kennen, de Turkse gastvrijheid en de Nederlandse nuchterheid. We zijn nog niet verloren!”