Arnhem heeft een aantal absolute topsporters binnen haar gemeentegrenzen. Natuurlijk een groot aantal dat op Topsportcentrum Papendal verblijft, maar ook sporters die in hart en nieren Arnhems zijn. Omdat ze daar wonen maar vooral omdat ze in Arnhem geboren zijn.
Een aansprekend voorbeeld daarvan is handbalster Estavana Polman. Haar wieg stond in de Arnhemse wijk Presikhaaf, ze kwam daar in contact met het handbal en bracht in deze volkswijk een deel van haar jeugd door. Vervolgens vloog zij uit, gedreven door het talent dat zij als handbalster bleek te hebben.
Dat bracht haar over de hele wereld, maar daar komt binnenkort toch een einde aan. Het WK Handbal voor vrouwen, dat van 26 november tot en met 14 december in Nederland en Duitsland gehouden wordt, zal het laatste toernooi van Estavana als Oranje-speelster zijn. ArnhemSports.nl kijkt aan de vooravond van het toernooi met haar terug op een meer dan rijke carrière.
Apekooien
Estavana is zoals altijd relaxed. Wanneer we haar spreken vertrekt ze de volgende dag naar Rotterdam, één van de speelsteden en in ieder geval de speelstad voor het Nederlands Handbalteam. Na de voorbereidingen op Papendal zijn er twee vrije dagen, tijd om nog even langs haar ouders in Arnhem te gaan. “Wasje doen, een beetje uitrusten en morgen verzamelen. Dan gaat het beginnen!” aldus de 33-jarige Polman. De Arnhemse handbalvereniging UDI 1896 was haar eerste vereniging. Polman: “Mijn opa en oma deden de kantine in Sporthal Kermisland hier op Presikhaaf en op enig moment zochten ze daar jongens en meisjes om te komen handballen.”
“Ik was vijf jaar oud en mijn tweelingbroertje Dario en ik zeiden toen ‘dat gaan we doen’. We namen een aantal vriendjes en vriendinnetjes meer en zo is het begonnen. Van handballen was natuurlijk nog geen sprake. We deden daar van alles zoals apekooien, stand in de mand, tikkertje, noem maar op, meisjes en jongens door elkaar heen. Fantastische tijd! Toen we iets ouder waren begon het op handbal te lijken. Meisjes en jongens apart, we speelden toernooitjes en zo ben er eigenlijk een beetje ingerold.”
Snel volwassen
Naarmate de tijd vorderde werd voor iedereen duidelijk dat Estavana een handbaltalent in de dop was. Op haar twaalfde stapte ze over naar de andere handbalvereniging in Arnhem, AAC 1899, waarvan de selectie in de eredivisie speelde. Estavana: “Je merkte toen wel dat ze mij graag bij die club wilden hebben en toen ik 13 werd mocht ik al meedoen met het eerste en debuteerde als jongste speelster in de eredivisie. Waarom ik opviel? Ja, ik denk toch het inzicht in het spelletje dat ik op die jonge leeftijd al bleek te hebben, de ball-handling, het net wat sneller kunnen schakelen dan een ander.”
“Op die leeftijd moet je het natuurlijk niet over de fysieke kracht hebben, want die heb je dan gewoon nog niet. Of het niet vreemd was om op die leeftijd continu met volwassen vrouwen op pad te zijn? Zeker! Ik hoorde hen in de kleedkamer praten over dingen, waarvan ik echt niet wist waar ze het over hadden. Je wordt dan wel snel volwassen! Maar mijn moeder was er ook altijd bij als begeleidster van het team en Arthur Langedijk, die mij toen bij het team haalde, hield dat ook goed in de gaten. Wanneer we tegen teams speelden waar echt beulen in zaten, dan liet hij mij altijd wat langer op de bank zitten, hij wist wanneer hij mij kon brengen en wanneer niet.”
Academie
Na AAC 1899 ging Estavana Polman spelen bij VOC Amsterdam, dat ze combineerde met de Handbal Academie op Papendal. Intern dus op het sportcentrum, met handbal als dagelijkse hoofdactiviteit. Estavana: “Alles ademde daar natuurlijk handbal. We gingen ’s ochtends om 7 uur aan het ontbijt, om 8 uur begon de training tot 10 uur, om 11 uur moest ik op school zijn, het CIOS in Arnhem. Dat was tot 15.00 uur, daar werd ik opgehaald om van 16.00 tot 18.00 weer op Papendal te kunnen trainen. Dat deed ik van maandag tot en met donderdag, om vervolgens vrijdag weer te trainen bij je eigen club en in het weekend was er een wedstrijd. En dan hebben we ook nog een jaar gehad dat we op woensdag een wedstrijd speelden met de Handbal Academie.”
Heeft ze in die tijd niet het ‘gewone’ leven gemist? Polman: “O nee, absoluut niet! Ik heb daar een fantastische tijd gehad en als ik daar nu op terugkijk dan denk ik nog steeds hoe gaaf het eigenlijk was om met zoveel sporters in één en hetzelfde hotel te zijn. We hebben daar een hele leuke tijd gehad en hebben ook genoeg rotzooi uit kunnen halen. Natuurlijk waren er wel eens kinderfeestjes die je moest missen, maar ik heb er zoveel andere dingen voor teruggekregen! Echt, een geweldige tijd.”
Esjberg
In 2010 werd Estavana Polman opgenomen in het Nederlands Team en reisde succesvol de hele wereld rond. Hoogtepunten: tweede op het WK in Denemarken (2015), derde op het WK in Duitsland (2017), maar de absolute topprestatie werd in 2019 op het WK in Japan geleverd, waar Polman in een zinderende finale excelleerde tegen opponent Spanje en Nederland door de winnende score van Lois Abbingh wereldkampioen werd. Voor de competitie was Polman is 2011 uitgeweken naar Denemarken. Zij begon bij SønderjyskE.
Estavana herinnert het zich nog goed: “Mijn ouders brachten mij, 700 kilometer van huis. Bij het afscheid was het stoer doen, maar toen zij weg waren en ik alleen in dat appartement zat, heb ik alleen maar zitten huilen. Ik zat er samen met Sanne van Olphen, die nu nog steeds mijn vriendin is en zij heeft mij erg geholpen. Werd het toch nog een hele leuke tijd. Maar in het begin had ik het moeilijk: je moet het dan allemaal alleen doen, je ouders kunnen niet meer je handje vasthouden. Maar ook dat heb achteraf ik als een volgende stap naar volwassenheid ervaren.”
Een jaar later stapte Polman over naar Team Esjberg. Polman: “Ik heb daar een geweldige tijd gehad. Het was een team met ambitie en ze gingen over naar een nieuwe speelhal, waar het iedere keer afgeladen vol zat.” Estavana Polman was uitermate populair in Esjberg. Met haar team wist ze drie keer Landskampioen te worden en met 1270 doelpunten werd zij all-time topscorer bij de club. Des te wranger was dan ook in 2022 de boodschap van de clubleiding dat zij na negen jaar het laatste contractjaar met Estavana niet wilde nakomen: zij kon uitgeleend worden aan een andere club of Esjberg verlaten. Die mededeling kwam als een mokerslag aan bij Polman.
Tegenvallers
“Ik was verbijsterd”, aldus Polman. “Er doen veel verhalen de ronde over de reden van dit besluit van de club. Ik ben over de werkelijke reden altijd terughoudend geweest. Mijn directe omgeving weet hoe het werkelijk zit en ik schrijf het nog wel een keertje op in mijn boek dat gaat komen. Maar nu je het mij vraagt, het had naar mijn mening alles te maken met een volledig gebrek aan communicatie en leiderschap bij de club.”
“Als we met elkaar rond de tafel waren gaan zitten, was dit alles niet nodig geweest, daar ben ik zeker van. Jammer, ik heb daar fantastische jaren gehad. Het is triest dat het zo gelopen is, maar aan de andere kant: dit soort dingen gebeuren ook in het leven. Het was een klote periode, maar ook daar leer je weer van. En ik geloof wel dat alles in je leven met een reden gebeurt. Was dit niet zo gelopen, had ik de overstap naar mijn huidige club Rapid Bucuresti waarschijnlijk ook niet gemaakt.”
Het was niet de enige vervelende ervaring die Estavana in haar carrière heeft gekend. Na de Olympische Spelen van 2024, waar Polman na een aantal ernstige knieblessures weer op topniveau acteerde, kreeg zij een telefoontje van de nieuwe bondscoach Henrik Signell. Er moest verjongd worden en met het EK 2024 in het verschiet betekende dat dat hij niet verder door wilde gaan met routiniers Laura van der Heijden en Estavana Polman. De meervoudig international Polman moet zich diep beledigd hebben gevoeld.
Polman: “Het was géén leuk belletje, ik dacht hóe dan! Ik heb er een aantal nachten slecht van geslapen, was het er ook niet mee eens.” Na het min of meer mislukte EK 2024 reisde in februari 2025 Signell echter af naar Roemenië om in Boekarest te praten met Polman over alsnog een terugkeer in de selectie. Polman: “Dat was een goed gesprek. En dusdanig dat ik op zijn uitnodiging ben ingegaan. Hij is de coach, zulke dingen gebeuren nu eenmaal. Streep eronder en dóór.”
Mentaliteit
Deze pragmatische instelling tekent de mentaliteit van Estavana. Niet blijven hangen in gebeurtenissen, hoe vervelend ook, maar de blik op de volgende stap gericht. Dat was ook haar instelling bij opgelopen blessures, waarvan er drie in het oog springen. In 2009 raakte de toen 16-jarige Estavana betrokken bij en ernstig auto ongeval. Op weg met haar familie naar vakantieland Italië slipte de auto van de familie Polman. Estavana brak daarbij twee ruggenwervels. Polman: “Dat was heftig. De rest van de familie is er gelukkig goed vanaf gekomen, ik moest een half jaar revalideren. Mijn rug is sindsdien altijd mijn zwakke plek gebleven.”
In 2019 liep zij een zware knieblessure op, met een maandenlang herstel tot gevolg. In het voorjaar van 2021 keerde zij weer terug, om vervolgens in haar eerste wedstrijd opnieuw haar kruisband af te scheuren, waarna een operatie volgde. Hierdoor miste zij de Olympische Spelen van Tokio. Twee keer moeten terugkeren naar de top, hoe stel je je daar op in?
Polman: “Natuurlijk, je weet dat je opnieuw negen maanden aan het herstellen moet en dat is zwaar. Maar ook daarin heb ik altijd gehanteerd dat het leven verder gaat, je moet dóór. Je kan het heel zielig vinden voor jezelf, maar de keuze is wil je terugkomen of niet. Ik heb ervoor gekozen om er voor te gaan. Je leert in zo’n periode ook de andere kant kennen: het ene moment zit alles je mee, maar dit kan dus ook.”
“En dat is een interessante kant, want dat is wel waar je uiteindelijk sterker door wordt. Maar ik heb nooit de neiging gehad om te gaan stoppen. Ik had zeker zwakke momenten. Als je dan ’s avonds weer alleen die lege gym inliep, dan zag ik dat groene bordje ‘nooduitgang’ en dan dacht ik wel eens waar doe ik het allemaal voor. Maar dan overheerste altijd weer de gedachte ‘kom op, doorgaan, het is maar een knie!”
Toekomst
Vrijdag 29 november begint de 197-voudig international Estavana aan haar laatste WK. Is dat afgelopen dan keert zij terug naar haar club Rapid Bucuresti, waar zij nog één jaar een contract heeft. Ze denkt wel na over haar toekomst. Polman: “Ik ga geen club trainen of coachen. Het lijkt mij gewoon heerlijk om in de weekends lekker naar huis en mijn gezin te kunnen gaan, zonder allerhande verplichtingen.” Estavana is inmiddels wel een overeenkomst aangegaan met Pro Handball USA, voor wie zij samen met de Europese tophandballers Mikkel Hansen, Nikola Karabatic en Stine Oftedal Dahmke het Ambassadeurschap gaat invullen.
Polman: “Ze willen daar uiteindelijk een League opzetten en dat is natuurlijk geweldig als ik daar mijn bijdrage aan kan leveren. Of ik in Arnhem, waar we op dit moment een huis zoeken, mij ook weer met handbal ga bemoeien? Ik heb daar eerlijk gezegd nog niet over nagedacht, dat komt nog wel.”
“Ik heb wel met Angela Malestein en Lois Abbingh, die overigens ook stopt na het WK, gesproken over het idee om ons samen in te zetten om spelers, gesettelde en talenten, te begeleiden. Wij denken dat we met onze ervaring van meerwaarde kunnen zijn om hen te behoeden voor de fouten die wij gemaakt hebben. Dat gaat dan over het tekenen van contracten, maar ook om hen te helpen bij het maken van de juiste clubkeuze.”
“Waarop ik in mijn loopbaan met het meeste plezier op terugkijk? Eigenlijk de weg die we met het vrouwenhandbal afgelegd hebben. In het begin stelde dat niets voor en moesten we bij de bond om ieder dubbeltje schooien. En kijk nu eens? We staan aan de vooravond van een prachtig WK, waar Ahoy met 9.000 toeschouwers vol zit, we acteren in de wereldtop! Ik ben ongelooflijk blij en trots dat ik dit alles heb mogen meemaken. En nu? Nog één keer genieten, het WK wordt mijn Last Dance!”
Klik hier voor het verslag van de eerste poulewedstrijd tegen Argentinië.
Klik hier voor het verslag van de tweede poulewedstrijd tegen Egypte.
Klik hier voor het verslag van de derde en laatste poulewedstrijd tegen Oostenrijk.
Het Wereldkampioenschap Handbal voor Vrouwen start op woensdag 26 november. Het Nederlands Team speelt zijn voorrondes in Ahoy, Rotterdam en treft daar achtereenvolgens Argentinië, Egypte en Oostenrijk.
Meer informatie? Klik hier